با تصویب تحریم های جدید کنگره علیه ایران و همزمان با آن ابراز علاقه اوباما و دولتش برای انجام گفت و گوهای مستقیم بین ایران و امریکا ، به نظر می رسد نمی توان تصویر درستی از سیاست های جدید کاخ سفید در قبال ایران و به ویژه انتخاب حجت الاسلام روحانی به عنوان رییس جمهور ایران داشت. رفتار و گفتار دو گانه امریکا در قبال ایران با این وجود طی روزهای گذشته شفافیت بیشتری به خود گرفته و اگر از ذوق زدگی تعدادی از رسانه های داخلی از نامه های نمایندگان کنگره به اوباما باری کاهش تحریم های ایران بگذریم، می توان گفت سیاست چماق و هویج همچنان سیاست اول امریکا در برخورد با ایران است .

نیکلاس برنز معاون سابق وزارت امور خارجه آمريكا و تحليلگر مسائل ايران در یادداشتی در سایت بوستون گلوب توصیه هایی برای دولت اوباما در برخورد با ایران داشته است که از این لحاظ مهم به نظر می رسد چرا که نشاندهنده سیاست اصلی کاخ سفید در قبال ایران دردوران ریاست جمهوری دکتر روحانی است . برنز در بخشی از یادداشت خود مستقیما به این موضوع اشاره می کند و بیان می کند که او و کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه اسبق امریکا هر دو بر سر این موضوع که دولت اوباما نباید تحریم ها را کم کرده ودر عین حاال باید گزینه حمله نظامی را به عنوان تهدید ایران بر روی میز مذاکره داشته باشد ، تاکید دارند . نیکلاس برنز در یادداتش خود آورده است :«رییس جمهور جدید ایران حسن روحانی، بارها به علاقه خود برای مذاکره در خصوص برنامه هسته ای جنجال برانگیز این کشور در پاییز سال جاری اعلام کرده است . این فرصت می تواند اولین تماس و گفت و گوی واقعی تهران با واشنگتن پس از قطع روابط دو کشور در زمان جیمی کارتر باشد.»

این تحلیلگر امریکایی مسایل ایران در ادامه با اشاره به انتخاب ظریف برای وزارت امور خارجه ایران پیش بیمنی می کند که مذاکرات ایران و امریکا بین جان کری و تیم دیپلمات های امریکایی با محمد جواد ظریف صورت گیرد:  «روحانی هفته گذشته در کی کنفرانس مطبوعاتی فوق العاده متعهد «به ورود به مذاکرات جدی و اساسی» شد. او همچنین جواد ظریف را به عنوان وزیر امور خارجه اش برگزید؛ ظریف دیدگاه امریکا را به خوبی درک می کند چرا که برای مدتها سفیر ایران در سازمان ملل در نیویورک بوده و همچنین به طور موثری با ایالات متحده برای ایجاد دولت جدید افغانستان بعد از سقوط طالبان همکاری کرده است.

با این حال شک وتردیدهای آزار دهنده ای در این میان وجود دارد که اصلاحات مد نظر روحانی آیا واقعا وجود خارجی خواهد داشت ؟ آیا او دوباره به روند گذشته ایران در برنامه هسته ای اش ادامه می دهد ؟ او از زمان به وجود آمدن انقلاب اسلامی ، فرد وفاداری به دولت های بعد از انقلاب بوده و همواره از حامیان برنامه هسته ای ایران بوده است و حتی اگر بخواهد به توافقی با امریکا در موضوع هسته ای ایران برسد ، قدرتش به پای رهبر ضد امریکایی ایران نمی رسد.»

نیکلاس برنز در ادامه می نویسد:«تنها راه محک زدن او پشت میز مذاکره است . به همین دلیل هم اوباما قصد دارد از این گشایش دیپلماتیک نادر استفاده کند. در حالی که بحث اصلی در گفت و گوهای هسته ای بین ایران و کشورهای اروپایی و نماینده امریکا ، روسیه و چین است، همه این کشورها به دنبال این هستند که ایران و امریکا در حاشیه این نشست گفت و گوی مستقیم و دو جانبه ای راجع به مسائل جدی داتشه باشند. اگر مذاکرات پا بگیرد، احتمالا دو کشور مذاکرات خود را به سال 2014 موکول می کنند و در آن زمان این جان کری وزیر امور خارجه است که باید به دلیل مخاطرات بالای این مذاکرات ، وارد میدان شده و تیم مذاکره را رهبری کند.»

امریکا از ایران چه می خواهد؟

اما توصیه برنز به دولت اوباما برای ادامه گفت و گوهای هسته ای چیست؟ او می نویسد : در حالیکه تمرکز اصلی در گفت و گو ها باید بر روی دست نیافتن ایران به سلاح هسته ای باشد، تیم اوباما باید به دنبال بازگشایی راهی برای مذاکره با ظریف و همچنین رهبری ایران باشد. ایالات متحده با این حال باید چشم انداز وسیعی به ایرانیان ارائه کند که در صورتی که با برنامه هسته ای بدون سلاح موافقت کنند، چه امتیازاتی میگیریند. ایالات متحده می تواند راههای تجارت و کمک به ایران و مبادلاتی بر اساس امتیازهایی که ایران به غرب می دهد ، تدوین کند. چنین رویکرد استراتژیک بزرگی به صورت بلا عوض به ایران داده نیم شود و ایران نیز بر عکس باید از مخالفت خود با امریکا در سوریه و عراق و اسراییل دست بکشد.

ویبا این حال از ادامه سیاست فشار بر ایران خبر داد و نوشت :«ایالات متحده در عین حال نیازمند افزایش فشارها بر ایران است . وزیر سابق وزارت خارجه ایالات متحده ،کاندولیزا رایس نیز در طی دیداری که هفته گذشته با هم در جلسه «گروه استراتژی آسپن» داشتیم ، با من موافق بود که ایالات متحده باید تحریم ها و تهدید نظامی ایران را در طول مذاکرات حفظ کند . چنین رویکردی تنها راه متقاعد کردن ایران به دادن امتیازات لازم برای پیشرفت مذاکرات است . ایالات متحده نگران شتاب گرفتن غنی سازی اورانیوم  و برنامه راکتور آب سنگین ایران در چند ماه گذشته است . بنیامین نتانیاهو نیز روحانی با «گرگی در لباس میش» توصیف کرده و طی دیدار با اعضای کنگره به آنان هشدار داده بود که روحانی «در حالی که همه درگیر گفت و گو با او هستند، به غنی سازی اورانیوم ادامه می دهد».»

اوباما البته با موانع زیادی از سوی کنگره نیز رو به رو است ؛ چرا که هر دو جناح در حال رقابت برای افزودن بر تحریم های ایران هستند. کنگره هفته گذشته در اقدامی آشکارا استباه رای به تصویب تحریم های شدید تر علیه ایران داد که اوباما درخواستی برای تصویب این تحریم ها نداده بود . کاخ سفید امید دارد مجلس سنا اجرای این طرح را با تاخیر رو به رو کرده و یا به اوباما اجازه دهد هر زمان که مناسب دید و با هر نوع شدت که لازم دید، این تحریم ها را به اجرا درآورد . درست نیست که کنگره دست اوباما پیش از شورع هر گفت و گویی را ببندد آنهم در زمانی که دولت خودش تاکنون تحریمهای قابل توجهیه را علیه ایران به اجرا گذاشته است . کنگره و اسراییل باید به جای اینکه به دنبال خراب کردن مذاکرات باشند، به اوباما زمان و مکان و انعطاف لازم برای رفتار خردمندانه در قبال رهبران ایران را بدهند.

وی در پایان تصریح کرده است :«دو تن از پیشینیان اوباما مجبور شدند تصمیم بگیرند که چگونه و چه زمانی برای باز کردن روابط دیپلماتیک با دشمنان سر سخت و خطرناک خود را باز کنند. فرانکلین روزولت در سال 1933 بعد از 15 سال تعلیق روابط، شروع به گفت و گو ومذاکره با استالین کرد . ریچارد نیکسون نیز سفری درخشان به چین داشت تا با مائو راجع به روابط دو جانبه گفت و گو کند و پس از 20 سال به انزوای پکن و واشنگتن پایان دهد. روزولت و نیکسون به این تدبیر رسیدند که گفت و گو با دشمن ساده لوحانه نیست بلکه راهی هوشمندانه برای حفظ کشور از جهان پیچیده بیرون است .

اوباما نیز در حال حاضر فرصت دارد که پیشنهاد روحانی را پذیرفته و برای اولین بار طی 34 سال گذشته ، راه گفت و گو با ایران را باز کند . او دارای غریزه درستی در این زمینه است: اول دیپلماسی و بعد فکر کردن به جنگ با ایران . »

منتشر شده در: رجا نیوز