مذاکرات هسته ای

آخرین دور از مذاکرات ایران با کشورهای عضو گروه 1+5 به شدت زیر سایه بحران عراق قرار گرفته است . در حالیکه ایران و آمریکا سعی دارند چنین مطرح کنند که این گفت و گوها تنها حول محور موضوع برنامه هسته ای ایران و تهیه پیش نویس توافق نهایی هسته ای می چرحد ، رسانه ها بیشتر به مباحجث گفت و گوی دو طرف بر سر بحران عراق پرداخته اند . در ابتدای این جلسات در هفته گذشته مطرح شد که ویلیام برنز معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران درباره چگونگی همکاری مشترک ایران وآمریکا برای حل بحران عراق گفت و گو کرده است . این گفت و گو که در حاشیه جلسات هسته ای برگزار شده و چند دقیقه ای بیشتر به طول نیانجامیده بود ، به ظاهر با شکست مواجه شد و هیچ نتیجه خاصی در بر نداشت .

آنطور که رسانه های غربی بیان کردند ، در این دیدار چند دقیقه ای ویلیام برنز همان حرفی را زده بود که چند روز بعد منابع رسانه ای از زبان اوباما و نوری المالکی بیان کردند . برنز معتقد بود آمریکا تنها در شرایطی به عراق کمک می کند که نوری المالکی از قدرت کناره گیری کرده و تضمین دهد که در مجلس جدید عراق دوباره به عنوان نخست وزیر انتخاب نمی شود . در اینصورت آمریکا هم تعهد می داد که با نیروی هوایی خود مواضع داعش را هدف قرار دهد . این طرح از چند جهت با مشکلات زیادی رو به رو شد .اول اینکه مواضع داعش در عراق در شهرهای مختلف این کشور پراکنده است و نمی توان با یک و یا چند عملیات هوایی آنها را نابود ساخت و البته تضمین داد که به مردم عادی نیز در این زمینه خسارتی وارد نمی شود . دومین مسئله این است که آمریکا قصد ندارد به هیچ وجه از عملیات زمینی در این کشور استفاده کند و اوباما به دلیل اینکه شخصا دستور عقب نشینی از عراق را رد سال 2011 صادر کرد ف نمی خواهد با ورود دوباره ارتش به عراق رسما اعلام کند که در عملیات نظامی در عراق با شکست مواجه شده است . از سوی دیگر همانطور که بلومبرگ بیان کرده بود ، علت اصلی اوباما برای کمک نکردن به عراق و دولت نوری المالکی اتحاد او با شکورهای عرب منطقه از جمله عربستان ، امارانت و قطر است که او را از این کار بازمی دارند و مسئله تروریسم را به تقابل ساده شیعه و سنی در عراق منتسب می کنند.

اما ایران در این میان چه نقشی دارد ؟ ایران آنطور که رسانه های غربی گفته اند به شدت در مسئله عراق از آمنریکا حلو افتاده و به عنوان تنها مبارز با تروریسم در عراق در کل دنیا توانسته چهره خوبی از خود بر جا بگذارد . اوباما صحجنه عراق را به ایران واگذار کرده و این بر گفت و گوهای هسته ای نیز تاثیر گذاشته است چرا که نشان می دهد آمریکا به هیچ کدام از وعده های خود پایبند نخواهد بود .

در عین حال در صورتی که آمریکا با ایارن در زمینه بحران عراق همکاری کند ف این توقع ایجاد می شود که ایران باید امتیازات بیشتری از آمریکا در مذاکرات بخواهد و این به هیچ وجه با رویکرد رفتاری آمریکاییها در این مذاکرات همخوانی ندارد .

سنگ اندازی آمریکا و فرانسه همچنان ادامه دارد

خبرنگاران حاضر در وین بیان کرده اند روند تدوین پیش نویس توافق نهایی هسته ای به کندی پیش می رود و دلیل این امر تنها زیاده خواهی های آمریکا و متحد قدیمی اش فرانسه در این مسئله است . با وجود اینکه گفته می شود طرفهای درگیر در پرونده هسته ای ایران وارد بحث نوشتن توافق نهایی شده اند ، هنوز مسایل زیادی باقی مانده که باید حل شود و اختلافات در زمینه های گوناگون همچنان ادامه دارد . مسئله میزان غنی سازی هسته ای ایران ، چگونگی برداشته شدن تحریم ها، میزان نگهداری اورانیوم در خاک ایران ، مدت زمان قرار داد هسته ای ایران و غرب و همچنین چگونگی ادامه یافتن پروژه های علمی و فناوری ایران در حوزه هسته ای از جمله دیگر مواردی است که همچنان اختلافات عمیقی در مورد آن وجود دارد .

آمریکا با این حال سعی دارد با استفاده از پیش کشیدن مسئله کنگره و تحریم های احتمالی ایران را وادارد که به سرعت وارد فاز تصمیم گیری و دادن امتیازات بیشتر در زمینه هسته ای به غرب شود. آنطور که وندی شرمن گفت و گو کننده ارشد هسته ای آمریکا به خبرنگاران گفته است ، ایران باید در این مرحله تصمیم سختی گرفته و آمریکا نیز نمی خواهد از مواردی که قبلا در این مورد مطرح کرده عقب نشینی کند. وی تصریح کرده است رهبری ایالات متحده هم اکنون در دست کنگره است و ممکن است اگر ایران با طرف غربی به نتیجه نرسد ، کنگره دوباره وادر میدان شده و تحجریم های بیشتری را علیه کشورمان اعمال کند . از طرفی در صورتی که توافق حاصل شود هم هنوز مشخص نیست که تحریم ها ادامه نداشته باشد و این بازی در نهایت با بهانه هایی نظیر حقوق بشر و حمایت از تروریسم و حتی قاچاق مواد مخدر (!) به بازی دو سر باخت برای ایران تبدیل خواهد شد .

فرانسه نیز در این میان به عنوان نماینده رژیم صهیونیستی در گفت و گوها به شدت به دنبال رساندن غنی سازی به سطح ویترینی است و خواهان از بین رفتن کلیه فعالیت های هسته ای کشورمان است . لوران فابیوس هفته گذشته اعلام کرد که اگر قرار باشد غنی سازی ایران با هزاران سانتریفیوژ همچنان ادامه داشته باشد ، معامله هسته ای در اصل معنا و مفهوم اصلی خود را از دست خواهد داد. او معتقد است که ایران در حد 100 سانتریفیوژ می تواند به غنی سازی ادامه دهد که این به معنای همان غنی سازی در حد تزئینی است .

ایران هم در این میان با وجود اینکه تاکنون انعطاف زیادی از خود نشان داده و در مورد راکتور اراک و میزان غنی سازی سعی کرده نظرات جامعه بین الملل را با در نظر گرفتن خطوط قرمز خود بپذیرد، با این حال نمی تواند نظرات جدیدی که توسط آمریکا و فرانسه ارائه می شود و به معنای رد شدن از خطوط قرمز فعالیت های هسته ای است را بپذیرد .

یکی از خبرنگاران حاضر در لابی هتل محل اقامت دیپلماتها روز پنجشنبه گذشته و در اوج بحث ها در مورد نوشتن پیش نویس نهایی توافق هسته ای به نقل از دیپلماتهای روسی خبر داد که احتمالا این توافق به این زودیها به دست نیاید و با خواسته هایی که آمرکیا در پای میز مذاکره مطرح می کند و تهدیدهایی که به کار می برد ، به نظر نمی رسد این دور از مذاکرات نیز به نتیجه برسد .

با این حال نمی توان پیش بینی کرد که این مسئله به معنای تمدید شدن مدت توافق اولیه برای 6 ماه دیگر باشد و آنطور که دیپلماتهای آمریکایی بیان کرده اند ممکن است تنها یک ماه دیگر به این مدت اضافه شود و ایران نباید انتظار داشته باشد که در این مدت تغییری در وضعیت تحریم ها هم به وجود بیاید .

منتشر شده در: هفته نامه خط خبر