جهان در سال ۲۰۲۱ با بحران ها و موضوعات زیادی رو به رو بود. از ادامه یافتن شیوع سویه های مختلف کرونا در دنیا گرفته تا رقابت های قدرت بین دو بلوک شرق و غرب در عرصه های مختلف فضایی، تکنولژیکی و سایبری، همه باعث شد سال ۲۰۲۱ به یکی از سالهای پر تنش در روابط بین الملل تبدیل شود. با این حال سوال در شرایط فعلی این است که با توجه به اتفاقات رخ داده در سال ۲۰۲۱، دنیا باید در انظتار چه تحولات جهانی در سال ۲۰۲۲ باشد و شکل رقابت قدرت های مختلف منطقه ای و جهانی در این سال به چه ترتیب خواهد بود؟ در این گزارش به چند نمونه از وقایعی که به نظر می رسد در سال جدید میلادی رخ دهد پرداخته شده است.

1- جهان به زیستن به همراه کرونا عادت می کند:

با شیوع گسترده سویه اومیکرون کرونا در جهان، به‌نظر می‌رسد سال جدید میلادی نیز در شرایطی آغاز شود که کشورهای مختلف در حالت آماده‌باش برای مقابله با این سویه جدید باشند. ۲ سال است که در سراسر جهان وضعیت معیشت، اقتصاد و حتی فعالیت‌های سیاسی درگیر با مسئله شیوع کرونا شده‌است. جهان در حالی برای سفر به سومین سال کرونایی آماده می شود که با وجود تمام تلاش‌ها برای ساخت واکسن و همچنین قرص‌های جدید مقابله با کرونا، هنوز نمی‌توان مطمئن بود که می توان به سمت مهار این ویروس و بیماری کووید ۱۹ رفت یا نه و تمام تلاش‌ها درعین‌حال نتوانسته جلوی شیوع گسترده کرونا در جهان را بگیرد. بااین‌حال تنها امیدواری این است که سویه‌های جدید کرونا نسبت‌به سویه‌های قدیمی‌تر میزان کشندگی و خطر کمتری دارد.

2- ادامه‌ روند آهسته احیای دوباره اقتصاد جهان:

در سال ۲۰۲۱ اقتصاد کشورهای مختلف و همچنین اقتصاد جهانی تلاش زیادی کرد تا بتواند به‌سرعت آماده احیا بعد از قرنطینه‌های مداوم شرایط کرونایی شود. احیای اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۲ نیز ادامه خواهد داشت اما این روند به دلیل احتمال شیوع سویه‌های جدید به کرونا بسیار کند خواهد بود. نکته قابل تامل اما باقی ماندن برخی از شرایط دورکاری در شرکت‌های بزرگ بین‌المللی است .شرکت‌ها بعد از ماجرای کرونا به‌خوبی دریافته‌اند که حتما لازم نیست کارمندان خود را در ساختمان‌های اداری جا دهند و آن‌ها می‌توانند از خانه نیز کارایی خوبی در داشته باشند بنابراین به‌غیر از احیای اقتصاد جهانی، به‌نظر می‌رسد شرایط کار در دنیا نیز با تغییرات عمده‌ای مواجه شود.

3- ادامه بحران‌های مرتبط با چرخه توزیع کالا:

یکی از شرایطی که در سال ۲۰۲۱ باعث ایجاد بحران اقتصادی در انگلستان و آمریکا و تعداد دیگری از کشورهای غربی شد، بحران در چرخه توزیع کالاها بود. شرایط کرونایی باعث شده بود بسیاری از کشورها میزان تعاملات تجاری خود در عرصه جهانی را کاهش دهند و همین مسئله موجب کاهش سرعت چرخه توزیع کالاها در سراسر جهان و به‌خصوص کشورهای غربی شده بود. به‌نظر می‌رسد با توجه به این‌که بسیاری از دلایل ریشه‌ای بحران چرخه توزیع کالا در سال ۲۰۲۲ نیز ادامه خواهد داشت، این بحران همچنان در سال آینده میلادی در بسیاری از اقتصادهای بزرگ دنیا ایجاد چالش کند.

4- افزایش تورم در آمریکا و صدور آن به کل جهان:

در سال ۲۰۲۱ میلادی دولت بایدن با تصویب ۲ لایحه برای تامین منابع مورد نیاز برای نوسازی و احیای زیرساخت‌های آمریکا، شرایط برای افزایش تورم را فراهم کرد. افزایش تورم در آمریکا در سال ۲۰۲۲ نیز به‌احتمال زیاد ادامه داشته و باعث بحران کسری بودجه و همچنین ارسال این بحران به سراسر دنیا خواهد شد. با افزایش نقدینگی در جامعه آمریکا به‌احتمال زیاد نرخ‌های سپرده بانکی و سود بانکی نیز افزایش خواهد یافت و همین مسئله باعث ایجاد شدن بحران جدید در کشورهایی می‌شود که اقتصاد وابسته به اقتصاد آمریکا دارند. بنابراین انتظار می‌رود تورم آمریکا به بالاتر از سال ۲۰۲۱ رسیده و درعین‌حال باعث ایجاد بحران در تمام کشورهای غربی و یا حتی شرق آسیا شود.

5- ادامه رقابت‌های اقتصادی و سیاسی آمریکا و چین:

با توجه به رویه درپیش گرفته‌شده توسط دولت بایدن در مقابله با چین، به‌نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۲ میلادی نیز چالش‌ها بر سر روابط واشنگتن و پکن گسترده‌تر شود و جهان را به سمت دو پاره شدن ببرد. بزرگ‌ترین شکاف ایجاد شده در این زمینه شکاف ژئوپلیتیکی خواهد بود و همین مسئله باعث می‌شود مسائلی نظیر روابط چین و تایوان بازهم در صدر اخبار بین‌المللی قرار گیرد. از لحاظ اقتصادی نیز به‌احتمال زیاد رقابت‌های اقتصادی بین دو ابرقدرت ادامه یافته و باعث ایجاد چالش‌های جدی در عرصه اقتصاد جهان خواهد شد.

6- ادامه رونق سفرهای فضایی در آمریکا:

سال ۲۰۲۱ را می‌توان سال آغاز خصوصی‌سازی فضا در دنیا دانست. با سفرهایی که شرکت‌های خصوصی مانند اسپیس‌ایکس برای شهروندان در سال ۲۰۲۱ ترتیب می‌دادند، به‌نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۲ نیز همین روند ادامه یافته و با توسعه بیشتری مواجه شود. درهمین‌حال به‌نظر می‌رسد رقابت‌های جهانی بر سر فضا نیز افزایش پیدا کند و درگیری‌های ایالات‌متحده و چین به مسئله ماهواره‌ها و ایستگاه‌های فضایی نیز برسد. اگر تا سال گذشته تصور می‌شد مسئله اقتصاد عرصه اصلی رقابت چین و آمریکا خواهد بود افزایش سفرهای فضایی در سال ۲۰۲۱ نشان داد عرصه اصلی رقابت می تواند نه در روی زمین ، بلکه در فضا باشد.

7- ادامه بحران مهاجران در جهان:

وضعیت بد اقتصادی در بسیاری از کشورهای جهان از جمله در کشورهای حوزه آسیای غربی و آمریکای جنوبیف زمینه برای افزایش بحران مهاجران در مرزهای اروپایی و مرزهای جنوبی آمریکا را فراهم خواهد کرد. سیاست های اشتباه و ناهماهنگ آمریکا در مسئله مهاجران، وضعیت حقوق بشر در این خصوص با بحران بیشتری رو به رو خواهد کرد. از طرف دیگر بحران در مرزهای اروپایی و به خصوص مهاجرانی که در راه رسیدن به اروپا قربانی دریا می شوند، به دلیل عدم سیاستگذاری مناسب در این خصوص توسط کشورهای اروپایی با وضعیت بدتری مواجه خواهد شد.

دریافت فایل پی دی اف
لینک مطلب در هفته نامه صبح صادق