روزنامه تلگراف چاپ انگلستان راجع به تغییر نظر ترکیه و تلاش برای مبارزه با داعش در ائتلاف آمریکایی ضد داعش را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «در ماههای گذشته پس از انتخابات، دولت انگلستان نشانههایی از تغییر در نیروهای نظامی را از خود بروز داده است.

دو سیگنال از این طریق به دست رسانه‌ها رسیده است اول اینکه بودجه عمومی نیروهای نظامی به حدود دو درصد تولید ناخالص داخلی می‌رسد – البته ناتو این مسئله را از انگلستان خواسته است – و مسئله دیگر تغییر نظر انگلستان در قبال ائتلاف نیروهای غربی برای مبارزه با داعش است که دچار تغییری شدید شده است. اما در بخش شرقی دنیا کشور دیگری نیز وجود دارد که ظرفیت و توان انگلستان را برای مقابله با داعش داشته و تاکنون از این ظرفیت استفاده نکرده است: ترکیه تا کنون در مبارزه با داعش در حاشیه مانده بود. ترکیه حالا دیگر نقش بیشتری نسبت به تقسیم کردن دنیا به دو بخش شرق و غرب دارد این کشور مسلمان عضو ناتو نیز هست و زمانی به عنوان مهم‌ترین متحد آمریکا و انگلستان شناخته می‌شد. از زمانی که رجب طیب اردوغان اولین پیروزی خود را در سال 2002 به دست آورد، روابط ترکیه با کشورهای غربی هم در تلاطم امواج سیاسی جدید فرستاده شده توسط ترکیه قرار گرفت. با ظهور داعش دیده شد که چندین بار ترکیه به یکی از متهمان اصلی حمایت از این گروه تروریستی در منطقه تبدیل شد و بسیاری بر این عقیده هستند که این ترکیه بود که مرزهای خود را به روی تروریست‌های داعش باز کرد تا از این طریق وارد سوریه شوند.»

حالا موضع ترکیه به یک‌باره تغییر پیدا کرده است و دولت اردوغان اعلام کرده است که هم شخصاً وارد جنگ با داعش می‌شود و هم اجازه استفاده از پایگاه‌هایش را برای حمله داعش در سوریه به نیروهای ائتلاف می‌دهد. این حرکت را می‌توان به جرئت یک حرکت تاکتیکی دانست که زمین بازی شطرنج در منطقه خاورمیانه را به کلی تغییر خواهد داد. قطعاً استفاده از پایگاه‌های نظامی ترکیه در منطقه، به نیروهای ائتلاف اجازه می‌دهد که آزادانه تر به هدف خود که از بین بردن داعش است دست پیدا کنند. از این طریق می‌توان مطمئن بود که بسیاری از راه‌ها و خطوط ارتباطی داعش نیز از بین خواهد رفت. در این فصل از برنامه‌های سیاسی ترکیه باید گفت اگر این اقدام ترکیه واقعاً برای از بین بردن داعش صورت گرفته باشد باید آن را به فال نیک بگیریم و این مسئله را جشن بگیریم. فشار دیپلماتیک دیرینه در مجموع با نتایج انتخابات ترکیه و پیروز نشدن حزب توسعه و عدالت، با هم آمیخت تا نشان دهد سیاست‌های تعیین شده و قطعی نیز می‌توانند مورد بازنگری قرار گیرند. با این حال باید گفت بزرگ‌ترین دلیل و انگیزه ای که ترکیه را در این مسیر سرانجام با دنیا هماهنگ کرد، حادثه تروریستی هفته گذشته در سوروچ بود. بعد از این اقدام ترکیه، حالا کشورهای زیادی در منطقه هستند که سیاست‌های خود را برای مبارزه با داعش با هم هماهنگ کرده‌اند. البته بسیاری از این کشورها دلایل و ملاحظات خود را برای مبارزه با داعش دارند. دلیل اصلی ترکیه نیز به مسئله‌ای داخلی و جدال همیشگی بین کردها و دولت حزب عدالت و توسعه بر می‌گردد. مطمئناً با
درگیر شدن در جنگ مبارزه با داعش در شمال سوریه، ترکیه می‌تواند فرصت برخورد جدی با کردها را نیز داشته باشد. بدین ترتیب ترکیه می‌تواند به راحتی رویای دیرینه کردهای این کشور در داشتن ایالتی خود مختار در این منطقه را از بین ببرد. گرچه این هدف ترکیه برای بسیاری از کشورهای جهان قابل درک و توجیه نیست، اما مسئله مهم برای غرب تغییر دیدگاه ترکیه و همسو سازی سیاست‌هایش با سیاست‌های آمریکا و غرب در منطقه است اگر ترکیه در حال حاضر با آمریکا برای انجام عملیات هوایی علیه داعش شریک شود، می‌تواند باز هم خود را به آمریکا نزدیک‌تر کرده و نقش بیشتری در منطقه ایفا کند. ترکیه با این کار می‌خواهد خود را از انزوای منطقه‌ای بیرون بکشد و غرب این مسئله را به هر دلیلی که باشد به فال نیک می‌گیرد.

پشت پرده توافق واشنگتن – آنکارا

گاردین –  در حرکتی از سوی ترکیه که به چرخش ناگهانی این کشور در مواضعش نسبت به داعش یاد میشود، دولت اردوغان توافقی را با آمریکا مورد پذیرش قرار داد که بر اساس آن، علاوه بر اینکه اجازه استفاده از پایگاههای نظامیاش را به نیروهای ائتلاف برای حمله به  مواضع داعش میدهد، بلکه خود نیز به صورت کاملاً فعالی وارد میدان مبارزه می شود.

اما این توافق که مسئولان آمریکایی به آن قرار داد حائز اهمیت و نقطه عطف روابط ترکیه و غرب می‌گویند، ممکن است با هزینه های زیادی اجرایی شود. این مسئله می‌تواند باعث گسترش حملات داعش و گسترش نا امنی از عراق و سوریه به ترکیه و دیگر کشورهای همسایه نیز بشود.

اردوغان با این حال برای هدف از بین بردن داعش در این عملیات‌های نظامی شرکت نمی‌کند؛ این ترس آنکارا از قدرتمند شدن کردهای خواستار خود مختاری است که او را در بازی آمریکا به یک مهره فعال تبدیل کرده است. او بر این عقیده است که رویای خودمختاری در بین کردهایی که در مناطق تحت تصرف داعش قرار داشته‌اند، این روزها بیشتر از پیش عیان شده است و او باید اقدامی در این زمینه انجام دهد. تاکنون نیز بسیاری از دستگاه‌های اطلاعاتی و عملیاتی آنکارا به حمایت از تروریست‌های داعش متهم شده‌اند. بسیاری از سازمان‌های اطلاعاتی دنیا به این نتیجه رسیده بودند که آنکارا برای از بین بردن رویای کردها در منطقه، از حمله داعش به مناطق کردنشین سوریه و عراق حمایت می‌کند و از سوی دیگر خود در این رویا است که داعش بتواند نظام سیاسی موجود در دمشق را از بین ببرد.

نزدیک شدن افکار و عقاید آنکارا به واشنگتن در نهایت نه تنها باعث اجازه دادن ترک‌ها به استفاده از پایگاه های نظامیشان علیه داعش شده است، بلکه باعث ایجاد قرار دادهایی نظامی بین دو طرف شده که در وهله کنونی زیاد در مورد ابعاد آن توضیحی داده نمی‌شود اما می‌توان از آن‌ها به این ترتیب بیان کرد که این تنها پایگاه اینجرلیک نیست که مورد استفاده آمریکا قرار می‌گیرد بلکه پایگاه‌های نظامی و هوایی ترکیه در «باتمان»، «دیاربکر» و «مالاتایا» نیز قرار است برای اقدامات نظامی آمریکا آماده باش باشند و در عین حال ترکیه این اجازه را به نیروهای غربی می‌دهد که از این پایگاه‌ها بتوانند برای استفاده از پهپادهای اطلاعاتیشان نیز استفاده کنند. اردوغان شرایطی را برای مشارکت در این حملات داشته که می‌توان به از جمله آن‌ها به این موارد اشاره کرد : ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوریه ،نا دیده گرفتن حاکمیت سوریه در این حملات و تلاش برای آموزش نیروهای مبارز ضد اسد در ترکیه.

 روزنامه حریت همزمان با انجام شدن این حملات به گمانه‌زنی دیگری نیز پرداخت و نوشت بر اساس این قرار داد و تفاهمی که بین اوباما و اردوغان شکل گرفته، منطقه پرواز ممنوع و امن در مناطقی از سوریه در نظر گرفته نمی‌شود که نقطه مرزی باشند بلکه از شمال تا مرکز سوریه، از «مارع» تا «جرابلس» در عمق خاک سوریه را نیز شامل خواهد بود. بر اساس قرار داد صورت گرفته بین امریکا و ترکیه، هواپیماهای ترکیه نمی‌توانند وارد منطقه پرواز ممنوع شوند و این کار توسط نیروهای دیگر ائتلاف مانند هواپیماهای آمریکایی صورت می‌گیرد اما در این میان به آنکارا نیز اجازه داده می‌شود که حملاتی را به مواضع کردها و اعضای حزب «پ‌ک‌ک» داشته باشد. آمریکا نیز مانند ترکیه بر این باور است که مبارزه با داعش نباید کردهای منطقه را با هم متحد سازد چرا که در نهایت این کردها هستند که با وجود نیروهای مبارز خود مانند پیشمرگه ها و یا اتحادیه دموکرات کردهای سوریه و عراق، قدرت اصلی در منطقه را به دست خواهند گرفت. آمریکا اجازه برخورد ترکیه با استقلال طلبان کرد را می‌گیرد و برای از بین بردن گروه «پ‌ک‌ک» به آنکارا چراغ سبز نشان داده است. براساس این قرار داد این مسئله در شرایطی صورت می‌گیرد که ترکیه در شرایطی مانند کرانه باختری، داعش را تحت محاصره قرار دهد. این مناطق قرار است با دیوارهای بلندی از ترکیه جدا شوند. در مقابل کشورهایی نظیر انگلیس نیز با سازمان‌های اطلاعاتی ترکیه همکاری خواهند داشت تا مانع از ورود تروریست‌ها به خاک سوریه و انجام عملیات‌های انتحاری شوند.

منتشر شده در: روزنامه حمایت