خبر ریاست عربستان سعودی بر پنل حقوقبشر سازمان ملل که هفته گذشته منتشر شد، باعث ایجاد خشم در بسیاری از مردم جهان و همچنین سازمانهای حقوقبشری شد. واکنشها به دلایل روشنی عصبی و از روی خشم بود. نه تنها عربستان سعودی در یک سال گذشته 100 نفر را به وسیله گردن زدن اعدام کرده است، (هر دو روز یک اعدام) و نه تنها مخالفان خود را به شدت سرکوب کرده و حکمهای زندان طولانی مدت به آنها میدهد، بلکه این کشور طی سالهای گذشته به سطح جدیدی از فساد و استبداد رسیده است که میخواهد جوان 21 ساله شیعه به نام «علی محمد النمر»، برادرزاده یکی از روحانیون مخالف این رژیم را به وسیله گردن زدن اعدام کند.

شاید بسیاری از مردم جهان با شنیدن این خبرها از اینکه عربستان سعودی حالا به ریاست پنل حقوق‌بشر سازمان ملل رسیده است، وحشت کنند اما به نظر می‌رسد دولت ایالات متحده اصلاً از این مسئله شگفت‌زده نشده است بلکه واکنش دولت اوباما کاملاً بر عکس است؛ به نظر می‌رسد مقامات آمریکایی به شدت از این مسئله خوشحال هستند. در جلسه‌ای که هفته گذشته در وزارت امور خارجه آمریکا برگزار شد، مارک تونر، معاون سخنگوی وزارت خارجه سؤال و جوابی با خبرنگار آسوشیتدپرس داشت که اهمیت آن در بیان کردن کل روند این گفت و گو است :

روز گذشته عربستان سعودی به عنوان ریاست پنل حقوق بشر سازمان ملل انتخاب شد و امروز اعلام کرد که قرار است جوان 21 ساله‌ای به نام «علی محمد النمر» را که یکی از شیعیان فعال سیاسی در عربستان است، گردن بزند. آیا شما از این مسئله آگاهی داشته‌اید؟

من از محاکمه ای که شما می‌گویید و یا حکمی که صادر شده است خبر ندارم.

خوب، ظاهراً مسئله از این قرار است که این جوان شیعه زمانی که 17 سال داشته به دلیل فعالیتهای سیاسی مخالف حکومت زندانی میشود و حالا بعد از گذشت چهار سال حکم اعدام او صادر شده و قرار است گردن زده شود.

بله. خوب ما تا به حال در مورد برخی از احکام اعدامی که در عربستان داده می‌شود در گزارش‌های حقوق‌بشری خود نگرانی‌هایمان را اعلام کرده‌ایم اما من چیزی برای اضافه کردن به این مسئله ندارم.

پس شما … خوب پس واکنشی به انتخاب شدن این کشور به عنوان رییس پنل حقوق‌بشر نشان نمی‌دهید؟

دوباره بیان می‌کنم که نظری در این باره ندارم و ما واکنشی هم به این مسئله نخواهیم داشت. در واقع می‌توان از این مسئله استقبال کرد؛ ما در هر صورت متحدان نزدیکی هستیم. اگر …

یعنی واقعاً فکر می‌کنید این موضع مناسبی است؟ تا چند سال پیش و همین امسال چند صفحه از گزارش حقوق بشر آمریکا به عربستان و سرکوب مردمش اختصاص داشته است؟

من نمی‌توانم نظر شخصی‌ام را در این باره بیان کنم.

من هم نمیتوانم این کار را انجام دهم اما بگذارید بگویم که تا به حال گزارشهای زیادی در مورد اقدامات خلاف حقوقبشر عربستان منتشر شده است. من فقط به دنبال رسیدن به این پاسخ هستم که آیا به نظر شما ریاست آنها بر پنل حقوق بشر سازمان ملل اقدام درستی است؟

ما گفت و گوهای قوی و البته همکاری نزدیکی با عربستان در مورد بسیاری از مسایل دو طرفه داریم. ما در مورد نگرانی‌های خودمان در مورد وضعیت حقوق بشر هم با آن‌ها صحبت کرده‌ایم. در مورد این نقش ریاست در پنل حقوق بشر سازمان ملل نیز امیدواریم این فرصتی برای عربستان باشد که به مسئله حقوق‌بشر در تمام دنیا رسیدگی کنند و در عین حال به این مسایل در داخل کشورشان نیز اهمیت بیشتری بدهند.

ولی شما گفتید که از ریاست آنها بر این پنل استقبال میکنید. آیا این مسئله بدین معنی است که شما پیشرفتی در مواضع عربستان در مورد حقوق بشر مشاهده کردهاید؟ میتوانید به موردی اشاره کنید که نشان دهد این کشور در این مورد پیشرفتی داشته است؟

من می‌گویم ما در مورد تمام مسایل حقوق بشر با عربستان مذاکره داشته‌ایم درست مثل تمام کشورهای دیگر. ما نگرانی‌های خود را در این خصوص بیان کرده‌ایم و این گفت و گوها ادامه می‌یابد. اما نمی‌توانم به چیزی در مورد پیشرفت این کشور در این مقوله اشاره کنم.

آیا از هر حرکتی برای مقابله با اجرای حکم این مرد جوان هم حمایت میکنید؟

دوباره می‌گویم. من از این مسئله اطلاعی ندارم. بنابراین برایم سخت است که در مورد آن نظری بیان کنم. اما در هر صورت ما اعتقاد داریم که هر گونه حکمی باید بر اساس پروسه‌ای قانونی به اجرا برسد که در نهایت با استانداردهای قانونی بین‌المللی نیز هماهنگی داشته باشد. پس موضوع را عوض می‌کنیم …

این مسئله به روشنی روز است. دولت ایالات متحده از انتصاب نماینده عربستان به عنوان رییس پنل حقوق‌بشر سازمان ملل «استقبال» می‌کند آنهم به این دلیل که عربستان «متحد نزدیک» آمریکا است. یکی از مقام‌های ارشد دولت نیز در این باره اعترافاتی داشته است. او که می‌خواست نامش فاش نشود، در این باره گفت : «ایالات متحده عاشق کشورهایی است که حقوق‌بشر را رعایت نمی‌کنند. البته تنها به این شرط که با آمریکا همکاری داشته باشند … تنها زمانی آمریکا به صورت ظاهری در مورد وضعیت حقوق بشر کشوری ابراز نگرانی می‌کند که این کشور» همکاری مناسب با ایالات متحده را نداشته باشد.

نمی‌توان تصور کرد آیا مارک تونر زمانی که اعلام می‌کند از اعدام حکم «علی محمد النمر» خبر ندارد، دروغ می‌گوید و یا اینکه خبرنگار آسوشیتدپرس دروغ می‌گوید که عربستان اعلام کرده است شاید او را به جای گردن زدن، مصلوب کند. در هر صورت می‌توان تصور کرد کدام یک از این مواضع و اقدامات بدتر است : دروغ گفتن و یا نادیده گرفتن مسئله، آن هم در شرایطی که در تمام دنیا در مورد این مسئله صحبت می‌شود؟ دولت فرانسه به صورت رسمی از عربستان خواسته است این حکم اعدام را لغو کند آیا واقعاً می‌توان تصور کرد که سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا از این مسئله خبری نداشته باشد؟ در هر صورت، عدم تمایل دولت آمریکا به حرف زدن و موضع گرفتن درباره این نقض عجیب و غریب و فاحش حقوق بشر، یکی از موارد عجیب و غریبی است که تنها در مورد سیاست‌های آمریکا در قبال متحدانش می‌توان آن را دید. 

گلن گرین والت نشریه اینترسپت

منتشر شده در: روزنامه حمایت